बेसिक इंश्योरेंस के कुछ प्रश्न

 प्रश्न:-

अ) विमा संरक्षण म्हणजे काय? त्याचे फायदे सांगा. 

ब) विमा म्हणजे काय? त्याचे वर्गीकरण करा. 

कु) सामान्य विमा पॉलिसी चे प्रकार स्पष्ट करा ।

 प्रश्न :- अ) विमा संरक्षण म्हणजे काय? त्याचे फायदे सांगा।

 उत्तर :-  विमा संरक्षण म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला किंवा मालमत्तेला भविष्यात होऊ शकणाऱ्या नुकसानापासून आर्थिक सुरक्षा देणे होय.

अपघात, आजारपण, आग, मृत्यू, चोरी इ. घटना अचानक घडू शकतात. अशावेळी विमा कंपनी ठराविक प्रीमियमच्या बदल्यात नुकसानभरपाई देते. यालाच विमा संरक्षण म्हणतात.

विमा संरक्षणाचे फायदे

१ ) आर्थिक सुरक्षा मिळते – अपघात, आजारपण किंवा मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला आर्थिक मदत मिळते.

२) जोखीम हस्तांतरण – जोखीम व्यक्तीकडून विमा कंपनीकडे जाते.

३) भविष्यातील अनिश्चिततेपासून बचाव – अनपेक्षित खर्च आल्यास मोठे नुकसान होत नाही.

४) बचत आणि गुंतवणूक – जीवन विम्यात बचत + संरक्षण दोन्ही मिळते.

५) कर्ज मिळणे सोपे – काही विमा पॉलिसी तारण म्हणून ठेवता येतात.

६) व्यवसायाला स्थिरता – आग, चोरी, मालवाहतूक यांचे विमा केल्यास उद्योगधंदा सुरक्षित राहतो.

७) कर बचत (Tax Benefit) – जीवन विमावर आयकर सवलत मिळते.

 प्रश्न :- ब) विमा म्हणजे काय? त्याचे वर्गीकरण करा।

 उत्तर :- विमा म्हणजे भविष्यात होऊ शकणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून संरक्षण देणारी एक करारप्रणाली आहे.

विमा धारक (Policyholder) प्रीमियम भरतो आणि त्याच्या बदल्यात विमा कंपनी नुकसान झाल्यास भरपाई देते.

विम्याचे वर्गीकरण

विमा मुख्यतः दोन प्रकारचे असतात—

1) जीवन विमा (Life Insurance)

हा विमा व्यक्तीच्या आयुष्याशी संबंधित असतो.

उदाहरणे – टर्म प्लॅन, एंडोवमेंट प्लॅन, मनीबॅक पॉलिसी, निवृत्ती योजना इत्यादी.

2) सामान्य विमा (General Insurance)

हा विमा मालमत्ता, आरोग्य, वाहन, अपघात, व्यापार इत्यादींचे संरक्षण करतो.

उदाहरणे – मोटार विमा, आरोग्य विमा, आग विमा, प्रवास विमा, मालवाहतूक विमा इ.

 प्रश्न :-   

क) सामान्य विमा पॉलिसीचे प्रकार स्पष्ट करा।

 उत्तर :-   सामान्य विमा म्हणजे जीवनाखेरीज इतर सर्व जोखमींचा विमा.

सामान्य विम्याचे प्रमुख प्रकार:

1. आरोग्य विमा (Health Insurance)

आजारी पडल्यास, हॉस्पिटल खर्चाची भरपाई करते.

2. मोटार विमा (Motor Insurance)

दुचाकी, चारचाकी किंवा इतर वाहनांच्या नुकसानाची आणि तृतीयपक्षाच्या नुकसानाची भरपाई.

3. आग विमा (Fire Insurance)

व्यवसाय, घर, गोदाम, कारखाने इत्यादींना आग लागल्यास नुकसानभरपाई.

4. अपघात विमा (Personal Accident Insurance)

अपघातामुळे मृत्यू किंवा अपंगत्व झाल्यास आर्थिक मदत.

5. प्रवास विमा (Travel Insurance)

प्रवासादरम्यान सामान हरवणे, अपघात, फ्लाइट रद्द होणे इत्यादींचे संरक्षण.

6. मालवाहतूक विमा (Marine/Transit Insurance)

देशांतर्गत किंवा आंतरराष्ट्रीय माल वाहतुकीदरम्यान मालाचे संरक्षण.

7. गृह विमा (Home Insurance)

घराला आग, चोरी, नैसर्गिक आपत्ती इ.मुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई.

8. औद्योगिक विमा (Industrial Insurance)

कारखाने, यंत्रसामग्री, कच्चा माल, उत्पादन यांचे संरक्षण.